Ομιλία στο 14ο Συνέδριο της Ομοσπονδίας Εργαζομένων στο Φάρμακο (ΟΕΦΣΕΕ)

Το κείμενο είναι το μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας  που έγινε στο 14ο Συνέδριο της ΟΕΦΣΕΕ την προηγούμενη εβδομάδα 19-20/1 

 

Ομιλία στο 14ο Συνέδριο της Ομοσπονδίας Εργαζομένων στο Φάρμακο (ΟΕΦΣΕΕ)

 

 

Ο κλάδος της ιατρικής ενημέρωσης και οι εξελίξεις στην φαρμακοβιομηχανία

 

 

 

Εδώ και χρόνια οι εργαζόμενοι στην ιατρική ενημέρωση βρίσκονται στο στόχαστρο όλων των αναδιαρθρώσεων της εργοδοσίας, σε όλες τις εταιρείες. Οι φαρμακευτικές, τόσο οι ξένες όσο και οι Ελληνικές,  χρησιμοποιούν την απαξίωση του εργατικού δυναμικού για να αυξήσουν την κερδοφορία και να πάρουν καλύτερες θέσεις-μερίδια στον μεταξύ τους ανταγωνισμό. Έτσι ένας κλάδος όπως η φαρμακοβιομηχανία στην Ελλάδα, που συσσωρεύει τεράστια κέρδη και έφτασε να έχει συνολικές πωλήσεις 4,5 δις ευρώ τα τελευταία χρόνια, προχώρησε σε χιλιάδες απολύσεις, μειώσεις μισθών ενώ αυξάνεται συνεχώς η εντατικοποίηση για τους εργαζόμενους και σε αυτά τα τμήματα.

Η κατεύθυνση αυτή της εργοδοσίας ήταν και είναι κοινή για όλες τις εταιρείες του κλάδου, παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις  μεταξύ τους. Είναι σημαντικό εδώ να τονίσουμε ότι αποτελεί στρατηγική επιλογή, που δεν έχει σχέση με τους μύθους του δήθεν «καλού» η «κακού», εργοδότη που διαδίδει η εργοδοσία και ο εργοδοτικός συνδικαλισμός η  την δήθεν «ανάπτυξη που έρχεται» που διαδίδουν οι κυβερνήσεις, όπως η σημερινή στην Ελλάδα. Αυτό το αποδεικνύει ο διεθνής χαρακτήρας της, το ότι και στην Ελλάδα τέτοια μέτρα πήραν και παίρνουν και οι ξένες και οι Ελληνικές εταιρίες και ότι το τελευταίο μαζικό κύμα απολύσεων στον χώρο της ιατρικής ενημέρωσης-με τις εκατοντάδες απολύσεις σε Servier, Sanofi, Novartis έγινε από το καλοκαίρι και μετά, όταν υποτίθεται ότι «βγαίναμε από τα μνημόνια».

Η πραγματική βάση αυτής της κατεύθυνσης βρίσκεται στις εξελίξεις στην φαρμακοβιομηχανία σε παγκόσμιο επίπεδο. Μέχρι πριν λίγα χρόνια, η φαρμακοβιομηχανία λειτουργούσε με τα λεγόμενα “blockbusters”. Ήταν φάρμακα για χρόνιες παθήσεις, συνήθεις στις ανεπτυγμένες χώρες, όπως πχ οι καρδιοπάθειες ή ο διαβήτης. Επειδή αυτά απευθύνονταν σε μεγάλο αριθμό ασθενών δημιουργήθηκαν τμήματα για την υποστήριξη  των φαρμάκων σε επίπεδο ιατρικής ενημέρωσης.Τα τελευταία χρόνια, η είσοδος πολλών ανταγωνιστών και η λήξη της πατέντας για πολλά «blockbusters” οδήγησε (μαζί με την έλλειψη νέων φαρμάκων και την μείωση των τιμών σε πολλές χώρες) σε «εξάντληση» αυτών των αγορών και σε αναζήτηση νέων για «εύκολο» και γρήγορο κέρδος.  Αυτό οδήγησε στην μετατόπιση από το μοντέλο  “blockbuster” στο μοντέλο “niche buster”,κατά το οποίο οι φαρμακευτικές στοχεύουν μικρές θεραπευτικές αγορές με «ορφανά» φάρμακα που απευθύνονται σε κατηγορίες ασθενών με μικρότερο αριθμό, που όμως εξασφαλίζουν υψηλότερες τιμές λόγω της «μοναδικότητας» τους και της απουσίας ανταγωνισμού.

Αυτή φυσικά η κατεύθυνση καθορίζει και τον ίδιο τον χαρακτήρα της επιστημονικής έρευνας (στοχευμένες θεραπείες, χρήση βιοτεχνολογίας, γενετικής κλπ). Με την σειρά της, αυτή η εξέλιξη οδηγεί σε αλλαγές και στην ίδια την δομή των φαρμακευτικών επιχειρήσεων με το κλείσιμο (η ενοποίηση) τμημάτων, τις αλλαγές και την εντατικοποίηση της δουλειάς κα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που φυσικά κινείται με διαφορετικούς ρυθμούς ανά χώρα, εταιρεία και θεραπευτική κατηγορία και σταδιακά θα επηρεάσει συνολικά την κατάσταση στον κλάδο και στις υπόλοιπες εταιρείες με γενόσημα, βιοισοδύναμα κλπ.

Όλα αυτά επιβεβαιώνουν την εκτίμηση που έχει διατυπώσει πολλές η Ομοσπονδία αλλά και το Συνδικάτο ότι η ύπαρξη ενός συστήματος όπου το Φάρμακο είναι εμπόρευμα έχει σαν αποτέλεσμα οι όποιες αλλαγές και αναδιαρθρώσεις να γίνονται με αποκλειστικό κριτήριο την κερδοφορία. Για τους εργαζόμενους, όλα αυτά σημαίνουν απολύσεις, ανεργία, μειώσεις αποδοχών, εντατικοποίηση. Τα τελευταία χρόνια οι απολύσεις σε πολλές φαρμακευτικές εταιρίες ξεπερνούν το 30-40% των εργαζομένων, με ακόμα υψηλότερα ποσοστά για τους ιατρικούς επισκέπτες. Η ένταση της εργασιακής πειθάρχησης έχει φτάσει στα άκρα με τις αλλεπάλληλες αξιολογήσεις, τα ψυχομετρικά τεστ, την στρατοπεδική αντίληψη του εταιρισμού και το κυνήγι των στόχων πωλήσεων χωρίς όρια. Ταυτόχρονα, στον κλάδο της ιατρικής ενημέρωσης έχει αρχίσει να γενικεύεται το outsourcing, δηλαδή η «ενοικίαση» φαρμάκων και τμημάτων σε εξωτερικές (σε σχέση με την εταιρεία που έχει την παραγωγή) εταιρίες αλλά και η γενικότερη λογική της «ενοικίασης» εργαζομένων, οι οποίοι  συχνά βιώνουν μια κατάσταση χωρίς εργατικά δικαιώματα, με «διπλό» εργοδότη και την αβεβαιότητα/ανασφάλεια να τους ακολουθεί εδώ και χρόνια.

Η εργοδοσία στον κλάδο του Φαρμάκου, όλα αυτά τα χρόνια, αξιοποίησε όλο το αντεργατικό νομικό οπλοστάσιο όλων των κυβερνήσεων-και της σημερινής-που παραμένει άθικτο μέχρι σήμερα. Αξιοποίησε επίσης τον υπονομευτικό ρόλο του κυβερνητικού-εργοδοτικού συνδικαλισμού που στον κλάδο εκφράζεται από την ΠΟΙΕ και που χρόνια τώρα έχει συγκροτηθεί σε μια γραμμή ταξικής συνεργασίας με τους εργοδότες και στήριξης, ακόμα και εφαρμογής, αντεργατικών μέτρων στον κλάδο (όπως με το επικουρικό ταμείο).

Και τα τελευταία χρόνια, το Συνδικάτο, μαζί με την Ομοσπονδία, έδωσε μάχες σε δύσκολες συνθήκες, όπου ένα μεγάλο τμήμα των εργαζομένων ουσιαστικά δεν εκπροσωπείται η έχει χαμηλή συνδικαλιστική συμμετοχή, όπου δρούσε υπονομευτικά ο κυβερνητικός συνδικαλισμός, πέρα από την εργοδοσία και το γενικότερο αντεργατικό πλαίσιο. Και παρά το γεγονός ότι ο συνολικότερος συσχετισμός σε αυτό το τμήμα του κλάδου παραμένει αρνητικός, μπορούμε να πούμε ότι μετράμε ορισμένα θετικά βήματα από την παρέμβαση μας το προηγούμενο διάστημα, μέσα από τις απεργιακές κινητοποιήσεις, τις πολλές παρεμβάσεις σε χώρους δουλειάς για ζητήματα απολύσεων, εργοδοτικής αυθαιρεσίας, για το θέμα της φορολογίας των αυτοκινήτων κλπ., τις συσκέψεις ειδικά των εργαζομένων στην ιατρική ενημέρωση. Παρεμβάσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις «μπλόκαραν» αντεργατικούς σχεδιασμούς σε χώρους δουλειάς. Βήματα που μεταφράζονται και στην αυξημένη συμμετοχή εργαζομένων από την ιατρική ενημέρωση στις διαδικασίες του Σωματείου (κάτι που έδειξαν και οι πρόσφατες εκλογές) αλλά και στην αναβαθμισμένη παρουσία του Συνδικάτου σε περισσότερους μεγάλους εργασιακούς χώρους.

Χρειάζεται να δουλέψουμε περισσότερο σε αυτή την κατεύθυνση γιατί οι «αναδιαρθρώσεις» όχι μόνο δεν πρόκειται να σταματήσουν αλλά θα συνεχιστούν και το επόμενο διάστημα. Ένα σημαντικό ζήτημα που πρέπει να μας απασχολήσει είναι η αντιπαράθεση με την γραμμή του «εταιρισμού» που προωθούν εργοδότες και κυβερνητικοί-εργοδοτικοί συνδικαλιστές και η οποία εξακολουθεί να επηρεάζει σημαντικά τμήματα των εργαζομένων στην ιατρική ενημέρωση. Αλλά και η απουσία οργανωμένων συνδικαλιστικών δομών σε επίπεδο επιχείρησης για τις περισσότερες εταιρείες που εργάζονται συνάδελφοι από αυτά τα τμήματα, που δεν διευκολύνει την δική μας παρέμβαση. Είναι ζητήματα που τα συζητάμε ήδη και πρέπει να τα δούμε και πιο οργανωμένα, με βάση τις δυνατότητες που υπάρχουν σε ορισμένους χώρους.

Οι εργαζόμενοι στην ιατρική ενημέρωση χρειάζεται να παλέψουμε όλοι μαζί, χωρίς να αφήνουμε να μας διασπάνε. Να παλέψουμε μαζί με τους υπόλοιπους εργαζόμενους στο Φάρμακο, για υπογραφή Κλαδικής Σύμβασης, που δεν αφορά απλά τον μισθό αλλά ένα σύνολο δικαιωμάτων. Να γίνουμε μέλη των ταξικών Συνδικάτων. Για να καταλάβουν ότι όπως αυτοί είναι ενωμένοι απέναντί μας, παρά τους ανταγωνισμούς τους, έτσι και εμείς είμαστε ενωμένοι σα μια γροθιά για τις σύγχρονες ανάγκες και τα δικαιώματά μας.

 

 

 

Για την συζήτηση για την διαπλοκή  στο χώρο της Υγείας

 

 

 

Εδώ και αρκετό καιρό με αφορμή την ειδησεογραφία γύρω από την υπόθεση Novartis έχει έρθει ξανά στο προσκήνιο η συζήτηση για την «διαπλοκή» στο χώρο της Υγείας. Εμείς, οι εργαζόμενοι στο Φάρμακο, γνωρίζουμε από την εμπειρία μας ότι αυτή η “σκανδαλολογία” δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για καμία “μάχη κατά της διαπλοκής” αλλά για ρύθμιση και αναδιάταξη των εταιρικών ανταγωνισμών και πολιτικών παιχνιδιών. Για μια ακόμα φορά αυτή η αντιπαράθεση κρύβει την ουσία που δεν είναι άλλη από την εμπορευματοποίηση της Υγείας και του Φαρμάκου που βρίσκονται στα χέρια των επιχειρηματικών ομίλων. Αυτοί συνδιαμορφώνουν με τις εκάστοτε κυβερνήσεις τις τιμές των φαρμάκων στη βάση των συμφερόντων τους. Στη χώρα μας, και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ έχει τη φαρμακοβιομηχανία ως βασικό συνομιλητή, εκπρόσωποι των φαρμακοβιομηχάνων βρίσκονται σε όλες τις σημαντικές συναντήσεις που αφορούν οικονομικές συμφωνίες – συνεργασίες, μέσα και έξω από τη χώρα.

Το ταξικό εργατικό κίνημα στον κλάδο του Φαρμάκου στέκεται και στάθηκε πάντα απέναντι σε φαινόμενα σαν αυτά που δημοσιοποιεί σήμερα η όποια “σκανδαλολογία”. Και δεν τα θυμήθηκε όποτε υπαγορεύτηκαν από τους επιχειρηματικούς ανταγωνισμούς των πολυεθνικών ή από κατευθυνόμενες “αποκαλύψεις” των ΜΜΕ. Όμως οι πραγματικές αιτίες αυτών των φαινομένων  δεν βρίσκονται στις “καλές” και “κακές” επιχειρηματικές πρακτικές των πολυεθνικών ή ελληνικών εταιρειών ούτε στους “διεφθαρμένους” και “αδιάφθορους” εργοδότες ή πολιτικούς. Βρίσκονται στο ότι το Φάρμακο είναι εμπόρευμα, στην επιχειρηματική δραστηριότητα σε Υγεία – Φάρμακο, που δημιουργεί, αντικειμενικά, το έδαφος για τέτοια φαινόμενα που εμφανίζονται κάθε λίγο με διαφορετικά ονόματα εταιρειών, είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο σκάνδαλο, όπως και το ότι οι εργαζόμενοι του κλάδου δεν έχουν βασικά εργασιακά δικαιώματα, όπως η συλλογική σύμβαση, είναι η ιδιωτική φαρμακευτική δαπάνη που βαραίνει τις εργατικές οικογένειες και τα λαϊκά στρώματα, Οι εργαζόμενοι δεν έχουν καμιά σχέση με τα εργοδοτικά σχέδια και μεθόδους, δε μοιράζονται τα κέρδη, αντίθετα η εργοδοσία εκμεταλλεύεται τη δουλειά τους.

Μπροστά και σε αυτές τις εξελίξεις, κριτήριο των εργαζόμενων πρέπει να είναι οι δικές τους ανάγκες. Κριτήριο, επίσης πρέπει να είναι η δυνατότητα που υπάρχει σήμερα για αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν υγεία για όλους. με το φάρμακο να ερευνάται, να ελέγχεται, να παράγεται και να διατίθεται από ενιαίο κρατικό φορέα.  Η προοπτική να απαλλαγούμε από αυτούς που κατέχουν τα μέσα παραγωγής και εκμεταλλεύονται την εργατική μας δύναμη και τα κοινωνικά αγαθά για τα κέρδη τους είναι ρεαλιστική και αναγκαία. Τότε μόνο τα κοινωνικά αγαθά θα αντιμετωπίζονται ως τέτοια, μόνο τότε θα είναι εξασφαλισμένη η δουλειά και τα δικαιώματά μας, μόνο τότε οι ικανότητές μας θα αξιοποιούνται προς όφελος της κοινωνίας.

 

 

 

 

Βαγγέλης Ζέρβας,

 

Μέλος του Δ.Σ του κλαδικού Συνδικάτου Φαρμάκου Αττικής

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *