Περί ομοφυλοφιλίας και αναπαραγωγής

.

 

Σχόλιο Praxis: Aναδημοσιεύουμε άρθρο σχετικά με το θέμα της ομοφυλοφιλίας και της αναπαραγωγής, με αφορμή και την συζήτηση που έχει ξεκινήσει αυτές τις μέρες για το θέμα της “ταυτότητας φύλου”. Μια συζήτηση που αποτελεί μέρος της προσπάθειας των κυβερνητικών σοσιαλδημοκρατών του ΣΥΡΙΖΑ, να μετατοπίσουν την πολιτική αντιπαράθεση σε θέματα του “εποικοδομήματος”, μήπως και διασώσουν τίποτα απο το “αριστερό” προφίλ. Τα ίδια γίνονται απο το καλοκαίρι και μετά (π.χ “αντιφασισμός” με αφορμή τις αντικομμουνιστικές φιέστες της Ε.Ε) και σίγουρα θα γίνουν και άλλα στο μέλλον.

Όμως, η κυβερνητική υποκρισία και οι τακτικισμοί (όπως και η γενικότερη αντιδραστική πολιτική των “ανθρωπίνων δικαιωμάτων” της Ε.Ε που ο ΣΥΡΙΖΑ υπερασπίζεται) δεν αναιρεί ούτε την σημασία αυτών των ζητημάτων ούτε αποτελεί δικαιολογία για υπεκφυγές. Πολύ περισσότερο που ο ΣΥΡΙΖΑ (και γενικότερα η αστική πολιτική) αξιοποιούν την χρόνια υποχώρηση του κομμουνιστικού κινήματος σε μικροαστικές συντηρητικές θέσεις, που αναπαράγουν με δήθεν “επιστημονικό” μανδύα αστικού τύπου  θεωρίες (κοινωνιοβιολογισμός), που δεν έχουν καμία σχέση με τον ιστορικό υλισμό.

Οι αντιλήψεις αυτές, στην προσπάθεια τους να απαντήσουν στον αστικό ιδεαλισμό και υποκειμενισμό, καταλήγουν, στο όνομα του “αντικειμενισμού”, να υιοθετούν θεωρίες “νομοτελειών” της σεξουαλικότητας (αλλά και άλλων διαχωρισμών), θεωρίες που δέν έχουν σχέση ούτε με την κοινωνική πραγματικότητα και την εξέλιξη των κοινωνιών, ούτε όμως με το φυσικό περιβάλλον, όπου υπάρχουν πολλές παραλλαγές, “κανόνες” και “εξαιρέσεις”. (ετεροφυλοφιλία, ομοφυλοφιλία, αυτογονιμοποιήση, μονογαμία, πολυγαμία κ,.α). Το μόνο “αντικειμενικό” λοιπόν είναι η ιστορική ύπαρξη όλων αυτών των διαφορετικών μορφών σεξουαλικότητας, πολλές απο τις οποίες υπάρχουν και στις ανθρώπινες κοινωνίες, είτε σαν “κανόνας” είτε σαν “εξαίρεση”.Διαφορετικών μορφών που, ανεξάρτητα απο την επίκληση και τα χαρακτηριστικά του συνδυασμού βιολογικού-κοινωνικού χαρακτήρα της “ταυτότητας φύλου”, δεν αιτιολογούν απολύτως καμία διαφορετική μεταχείρηση και διάκριση σε οποιοδήποτε επίπεδο.

Κατά συνέπεια, η μετατροπή του “κανόνα” σε “αντικειμενικό” διαχωρισμό και πολύ περισσότερο η αντιμετώπιση των “εξαιρέσεων” σαν κάτι “άλλο” (ακόμα και αν υπερασπίζεται τα δικαιώματα αυτών των ατόμων) έχει σχέση περισσότερο με τα αστικά συντηρητικά ρεύματα και τους “νόμους”του χριστιανικού ιερατείου παρά με την υλιστική αντίληψη της ιστορίας.  Απλά στην περίπτωση του ιερατείου οι “αντικειμενικοί” διαχωρισμοί προκύπτουν απο το “θέλημα Θεού” ενω στην άλλη περίπτωση απο την δήθεν “αντικειμενικότητα” της αστικής κοινωνιοβιολογίας. Είναι η ίδια “επιστήμη” που, σε διαφορετικές “χρήσεις”, παράγει τα δόγματα περί “φυσικών” κοινωνικών ανισοτήτων.Για αυτό εξάλλου και η αστική μεταφυσική έχει ενσωματώσει πλήρως τις συντηρητικές θρησκευτικές αντιλήψεις και τις χρησιμοποιεί για την αναπαραγωγή κοινωνικών διαιρέσων και διακρίσεων, που τελικά ενισχύουν  και την νομιμοποιήση της ταξικής εξουσίας και εκμετάλλευσης. Κρατώντας φυσικά όλων των ειδών τις υποκριτικές  “ελευθερίες” για τα μέλη των κυρίαρχων τάξεων.

Το αποτέλεσμα είναι οι παραπάνω θέσεις να οδηγούν σε ένα ακόμα χειρότερο  “διά ταύτα”: Εφόσον ο διαχωρισμός των φύλων είναι “αντικειμενικός”, ότι δεν χωράει σε αυτόν θα πρέπει να γίνεται αντικείμενο…..”επιστημονικών κριτηρίων”, “επιστημονικής τεκμηρίωσης” καί να μην είναι απόφαση που τον κύριο λόγο θα έχει το ίδιο το άτομο (για την δική του σεξουαλική συμπεριφορά) αλλά η……”κοινωνία”, δηλαδή η κρατική εξουσία ή κάποια άλλη “αρχή”.

Η μετατροπή της (οποιαδήποτε) σεξουαλικής συμπεριφοράς σε αντικείμενο….ελένγχου (η “πιστοποιήσης”) “επιστημονικών (!!!) επιτροπών” και “κρατικών αρχών”-ακόμα και αν γίνεται με τις καλύτερες προθέσεις- αποτελεί μια  θέση που  έχει τον κίνδυνο να  μας γυρίσει πίσω στα μαύρα σκοτάδια της αστικής και πρό-αστικής ιστορίας. Και προκαλεί πραγματικά προβληματισμό πως είναι δυνατόν να υιοθετούνται τόσο εύκολα τέτοιες θέσεις, χωρίς να ενδεχομένως να γίνεται αντιληπτό το μέγεθος του αντιδραστικού τους χαρακτήρα. Θέσεις που αξιοποιούν οι σοσιαλδημοκράτες και οι αστοί αντικομμουνιστές και υποκριτές των “ατομικών δικαιωμάτων”. Θέσεις που δεν χρειάζονται απλά διόρθωση αλλά ολοκληρωτική απόσυρση, που όσο πιο γρήγορα γίνει, τόσο το καλύτερο για το κομμουνιστικό και εργατικό κίνημα.

Η επικράτηση τέτοιων αντιλήψεων στο κομμουνιστικό κίνημα δεν είναι τίποτα άλλο απο την ιστορική σκουριά του εκφυλισμού και τελικά της κατάρρευσης του μεγάλου κινήματος (του μεγαλύτερου που γνώρισε η ανθρωπότητα) του ιστορικού κομμουνισμού του 20ου αιώνα. Αντιλήψεις που είναι αναντίστοιχες και με τα λόγια και τα έργα της μεγάλης Οκτωβριανής επανάστασης, η οποία προχώρησε σε επαναστατικές τομές και σε αυτά τα ζητήματα. Τομές που στην πορεία, όσο η επανάσταση έχανε το δυναμισμό της, ατόνησαν η και ξεχάστηκαν.

Τόσο σε αυτά τα ζητήματα όσο και σε όλα τα άλλα, η αποτίναξη αυτής της σκουριάς-στα λόγια και την πράξη είναι προυπόθεση για να μπορέσει να μιλήσει κανείς στα σοβαρά για κομμουνισμό σήμερα.  Κομμουνισμός που, αν έχει νόημα να υπάρξει, μπορεί να υπάρξει μόνο σαν την επαναστατική κριτική όλων των κοινωνικών σχέσων του αστικού κόσμου.  Κριτική που θα αγωνίζεται για την προοπτική της εργατικής εξουσίας παρεμβαίνοντας και στο σήμερα, σαν “το κίνημα που καταργεί την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων”. Μόνο έτσι έχει νόημα η “συγκέντρωση δυνάμεων”.  Αλλιώς υπάρχει ο κίνδυνος να μετατραπεί σε συγκέντρωση φανταστικών “στρατών” για κάποιες άλλες εποχές, είτε αποσυνδεδεμένες από την σημερινή περίοδο, είτε συγκροτημένες σε μικροαστική βάση (στην πράξη και όχι στα λόγια), όπως έκανε ο Κάουτσκυ στην εποχή του (και είδαμε που κατέληξε). Και σε αυτή την περίπτωση τα ιστορικά λάθη είναι καταδικασμένα να επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά…..

   

 

 

Το κείμενο δημοσιεύεται ακριβώς όπως είναι στην πηγή (κεφαλαία κλπ)

 

 

 

 

Παραθέτουμε μια ενδιαφέρουσα σύντομη παρέμβαση του @Obscureobjet/Στενή Αυτοάμυνα που εντοπίσαμε στο τουίτερ, μια Μαρξιστική αντίληψη για το πως οι κοινωνίες καθόριζαν την σχέση μεταξύ της ομοφυλοφιλίας και της αναπαραγωγής, που φαίνεται να απασχολεί έντονα αυτές τις μέρες:

 

1. Υπάρχει ευθεία συνάρτηση ανάμεσα στον τρόπο παραγωγής και στην αντίληψη μιας κοινωνίας για τον ρόλο του φύλου και της σεξουαλικότητας: όσο η εκμηχάνιση απελευθερώνει παραγωγικές δυνάμεις από στοιχειώδεις εργασιακές λειτουργίες, όσο περισσότερο η εργασία απελευθερώνεται από την στενά μυική δράση, τόσο μια κοινωνία τείνει να επανεξετάσει τόσο τις αντιλήψεις της για το φύλο όσο και αυτές για τη σεξουαλικότητα. Το πέρασμα από την αγροτική στη βιομηχανική κοινωνία, ως γνωστό, συνοδεύτηκε από την είσοδο των γυναικών στην βιομηχανική παραγωγή, με αποκορύφωμα τη συμμετοχή τους στην πολεμική βιομηχανία κατά τη διάρκεια των δύο παγκόσμιων ιμπεριαλιστικών πολέμων· στο πεδίο της ιδεολογίας, το πέρασμα αυτό σηματοδότησε την ανάδυση και τυπική νομική επίλυση του “γυναικείου ζητήματος” στην περίοδο από τα τέλη του 18ου αιώνα ως τα μέσα του 20ου. Δεν δικαιολογείται μαρξιστικά η αντιμετώπιση του ζητήματος της σεξουαλικότητας με όρους διαφορετικούς από αυτούς: με άλλα λόγια, όπως και το γυναικείο ζήτημα, το ζήτημα της κοινωνικής χειραφέτησης των ομοφυλοφίλων εντάσσεται στο ζήτημα της εξέλιξης του τρόπου παραγωγής, και συγκεκριμένα στον συσχετισμό ανάμεσα σ’ αυτή την εξέλιξη και το ζήτημα της βιολογικής αναπαραγωγής.

2.Κάθε τρόπος παραγωγής ενσωματώνει την αναπαραγωγή, και το κάνει σε δύο επίπεδα: α) την αναπαραγωγή των αξιών χρήσης και των εμπορευμάτων β) την αναπαραγωγή των παραγωγικών δυνάμεων.

Στην αγροτική κοινωνία, αυτός που αναλαμβάνει την αναπαραγωγή των αξιών χρήσης και εμπορευμάτων έχει διττό χαρακτήρα: δεν είναι μονάχα η ανθρώπινη εργασία, αλλά και η ίδια η ΦΥΣΗ.

Έτσι, τα πρόβατα ή τα βοοειδή αναπαράγονται ως εμπορεύματα και αξίες χρήσης ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ, μέσα από την σεξουαλική αναπαραγωγή των ζωικών έμβιων οργανισμών.

Το ίδιο συμβαίνει με τις καλλιέργειες και τους καρπούς τους.

Στην αγροτική λοιπόν κοινωνία, η αξία (χρήσης ή ανταλλαγής, αδιάφορο εδώ) πηγάζει από τον συνδυασμό της ανθρώπινης εργασίας με την βιολογική εργασία του συστήματος σεξουαλικής αναπαραγωγής.

Αυτό σημαίνει ότι στο ιδεολογικό εποικοδόμημα της αγροτικής κοινωνίας η καρποφορία, η ικανότητα ενός οργανισμού να αναπαράγεται, έχει ιδιαίτερη και κεντρική σημασία.

Έτσι, η αγροτική κοινωνία τιμά και αναγνωρίζει τη γονιμότητα ως ικανότητα με κάθε είδους τρόπους (συμβολικά, τελετουργικά, και σταδιακά, θρησκευτικά και θεολογικά). Και αφού η ικανότητα της βιολογικής αναπαραγωγής είναι κεντρικό στοιχείο της αγροτικής ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ και ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΣ, έπεται ότι η μη ικανότητα βιολογικής αναπαραγωγής ΑΠΑΞΙΩΝΕΤΑΙ.

Όλες οι μορφές λοιπόν της σεξουαλικότητας που δεν οδηγούν σε αναπαραγωγή αξίας (από τον αυνανισμό στη στειρότητα και την ομοφυλοφυλία) σηματοδοτούνται αρνητικά, ως παρεκκλίσεις από τη “φύση” και το “φυσικό.”

3.Επειδή η φυσική, βιολογική αναπαραγωγή βρίσκεται στον πυρήνα της παραγωγής αξιών στην αγροτική κοινωνία, στον προβιομηχανικό τρόπο παραγωγής, η κοινωνία αυτή αναπτύσσει μια συγκεκριμένη αντίληψη της σεξουαλικότητας.

Θεωρεί την σεξουαλικότητα ΜΕΣΟ του οποίου ο ΣΚΟΠΟΣ είναι ακριβώς η βιολογική αναπαραγωγή.

Αυτή η αντίληψη είναι εξ ολοκλήρου και αυστηρά ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ, αναπαράγει δηλαδή στο επίπεδο των ιδεών τη λογική της διάρθρωσης του ίδιου του τρόπου παραγωγής που εκφράζει.

Γνωρίζουμε όμως ότι η ιδεολογία, σε αντίθεση με την ΕΠΙΣΤΗΜΗ, εμπεριέχει τη ΣΤΡΕΒΛΩΣΗ της αντικειμενικής, θεμελιακής πραγματικότητας την οποία απεικονίζει και κωδικοποιεί συμβολικά.

Ποια είναι η στρέβλωση στην συγκεκριμένη ιδεολογική αντίληψη ότι ο σκοπός της σεξουαλικότητας είναι η βιολογική αναπαραγωγή;

Η αντίληψη αυτή αναγάγει το απλό γεγονός ότι η σεξουαλική ένωση αρσενικού και θυληκού έχει συχνό αποτέλεσμα την γέννηση ενός νέου έμβιου οργανισμού σε ΣΚΟΠΟ της ύπαρξης σεξουαλικών οργάνων και σεξουαλικών ορμών.

Ως αντίληψη δεν διαφέρει από την αντίληψη ότι ο ΣΚΟΠΟΣ της ύπαρξης ενός πιάνου είναι να παίζονται παρτιτούρες του Σούμπερτ.

Ασφαλώς και ένα πιάνο χρησιμεύει για να παίζονται οι εν λόγω παρτιτούρες.

Μπορεί όμως με ένα πιάνο να παίξει κανείς, αν το επιθυμεί, Τζέρι Λι Λούις.

Ή Όσκαρ Πίτερσον.

Ή τίποτε απολύτως, και να έχει στο σπίτι του ένα πιάνο επειδή έχει τα χρήματα να το αγοράσει και του αρέσει η αισθητική του.

Όπως τα σεξουαλικά όργανα λοιπόν, ένα μουσικό όργανο έχει ΠΟΙΚΙΛΙΑ χρήσεων και δεν υπάρχει ΤΙΠΟΤΕ αντικειμενικά που να υπαγορεύει ότι ΜΙΑ από αυτές τις χρήσεις είναι ο “σκοπός” του. Τίποτε εκτός από τις προτιμήσεις αυτού που υπαγορεύει τον σκοπό αυτόν.

Επειδή η αγροτική κοινωνία χρειάζεται απόλυτα την βιολογική αναπαραγωγή για να επιβιώσει και για να συσσωρεύσει, προβάλλει αυτή την ανάγκη σε ΣΚΟΠΟ της σεξουαλικότητας και αποφαίνεται αναλόγως.

Ο μαρξισμός όμως είναι επιστημονική ανάλυση της κοινωνίας και όχι αναπαραγωγή της ιδεολογίας συγκεκριμένων τρόπων παραγωγής. Για αυτό και είναι αναγκαίο να κατανοεί ότι στην πραγματικότητα η σεξουαλικότητα δεν έχει ΚΑΝΕΝΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ “ΣΚΟΠΟ”. Άλλωστε, στη φύση υπάρχουν άπλετα παραδείγματα της μη αναγκαιότητας της ένωσης αρσενικού και θυληκού για τη βιολογική αναπαραγωγή (ΑΥΤΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΦΥΤΙΚΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ), και αντιστρόφως, της μη αναγωγής της σεξουαλικότητας έμβιων οργανισμών στην ένωση αρσενικού και θυληκού (ζωική και ανθρώπινη ομοφυλόφυλη σεξουαλικότητα).

Με την έλευση της βιομηχανικής επανάστασης, εγκαινιάζεται ένα νέο στάδιο στον τρόπο παραγωγής, αφού πλέον η φύση μετατρέπεται σε πηγή ενέργειας και όχι σε μέσο αναπαραγωγής αξιών, όπως ήταν στην αγροτική κοινωνία. Η αναπαραγωγή αξιών στηρίζεται όλο και περισσότερο στον συνδυασμό της ανθρώπινης εργασίας με την αναπαραγωγική ικανότητα ΜΗΧΑΝΩΝ, που, στο ανώτερο στάδιο της βιομηχανικής εξέλιξης, παράγουν μηχανές.

Το αποτέλεσμα αυτής της μετατόπισης είναι η κάθετη μείωση της ιδεολογικής σημασίας της βιολογικής αναπαραγωγικής ικανότητας για την βιομηχανική κοινωνία.

Σε πρώτο στάδιο, και καθώς οι γυναίκες εισέρχονται μαζικά στη βιομηχανική παραγωγή ως φτηνότερα, ανειδίκευτα και πιο εκμεταλλεύσιμα “χέρια”, αυτό υπαγορεύει την αποσύνδεση του ρόλου της γυναίκας από τον “σκοπό” της τεκνοποίησης ως σκοπό ύπαρξης.

Σε δεύτερο στάδιο, και από τα μέσα περίπου του 20ου αιώνα, η αποσύνδεση αυτή επεκτείνεται στους πληθυσμούς εκείνους που δεν μετέχουν στην βιολογική αναπαραγωγή, μετέχουν όμως στην βιομηχανική και μεταβιομηχανική παραγωγή (και αναπαραγωγή αξιών στους αντίστοιχους τρόπους παραγωγής): αυτούς δηλαδή που δεν είναι, ή δεν είναι αποκλειστικά ΕΤΕΡΟΦΥΛΟΦΙΛΟΙ.

Η αναγνώριση της νομικής και αφηρημένης ισοτιμίας των μη ετεροφυλοφίλων με τους ετερόφυλους αποτελεί ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ της διαδικασίας, εντός του βιομηχανικού και μεταβιομηχανικού καπιταλισμού, αναγνώρισης της νομικής και αφηρημένης ισοτιμίας των γυναικών, καθώς η βιολογική αναπαραγωγή και η σημασία της μυικής δύναμης για την παραγωγή χάνουν ολοένα και περισσότερο την οικονομική σημασία τους.

Το ποια είναι η στάση του μαρξισμού απέναντι σε αυτή στην επέκταση της αφηρημένης νομικής ισοτιμίας το έδειξε έμπρακτα η στάση του στο γυναικείο ζήτημα στις αρχές του αιώνα:

Ο μαρξισμός πρωταγωνίστησε στην διεκδίκηση της ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΣ γυναικείας ισότητας, πέρα από τα όρια της αφηρημένης νομικής ισότητας που ευαγγελίστηκε και ευαγγελίζεται η αστική κοινωνία.

Το ίδιο ακριβώς είναι το καθήκον του σε ό,τι αφορά την ομοφυλοφιλία.

Δηλαδή, το καθήκον του μαρξισμού είναι:

α) Η αναγνώριση της ανάγκης για αφηρημένη, νομική ισότητα ετεροφυλοφύλων και μη ετεροφυλοφύλων όλων των κατηγοριών

β) Η επικέντρωση στην ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ και τον ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ, σε τελική ανάλυση, χαρακτήρα αυτής της ισότητας

Και ποτέ:

Η απλή απόρριψη της αφηρημένης νομικής ισότητας.

Η αναγνώριση της ισοτιμίας των μη ετεροφυλοφύλων με τους ετεροφυλόφυλους ΤΟΣΟ νομικά όσο και ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, η πάλη για την ΠΟΛΙΤΙΚΗ χειραφέτηση αλλά ως πάλη συνδεδεμένη με την ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ χειραφέτηση είναι απλός ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ για τους μαρξιστές, για όσους δηλώνουν τέτοιοι.

Η αναγνώριση αυτή είναι ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ για τον απλούστατο λόγο ότι αναγνωρίζει την ΕΞΕΛΙΞΗ των ιδεών στα πλαίσια της εξέλιξης του ίδιου του τρόπου παραγωγής.

Αντίθετα, ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΗ είναι κάθε προσπάθεια ΑΡΝΗΣΗΣ αυτής της διπλής εξέλιξης, είτε αφορά την παραγωγική βάση, είτε το συνδεόμενο με αυτή ιδεολογικό εποικοδόμημα.

Φυσικό επόμενο είναι ότι η συζήτηση περί “προτύπων των φύλων”, “σκοπού της οικογένειας”, και τα παρεμφερή, ουδεμία σχέση έχει με τον ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΛΙΣΜΟ.

Ο ιστορικός υλισμός αφορά την μελέτη της δυναμικής εξέλιξης της κοινωνίας με στόχο την παρέμβαση σε αυτή με στόχο τη διεύρυνση και εμβάθυνση της χειραφέτησης των ανθρώπων από την εκμετάλλευση και την αδικία και όχι τα ηθικοπλαστικά κηρύγματα άρνησης της ιστορικής εξέλιξης. Ο μαρξισμός ήταν πάντα σαφέστατα τρόπος υπερκέρασης των εξελίξεων του καπιταλισμού, όχι φαντασιακής επιστροφής σε κάποιο “αθωωότερο” προκαταπιταλιστικό στάδιο. Η επιχείρηση “αναστύλωση της οικογένειας” και των “οικογενειακών αξιών” από την εργατική τάξη δεν διαφέρει σε τίποτε από τον Λουδιτισμό, στην καλύτερη των περιπτώσεων, εφόσον αφορά μια τεχνητή, ιδεολογικού χαρακτήρα αντίθεση με την ίδια την εξέλιξη του τρόπου παραγωγής και των συνεπειών του. Κάθε κοινωνία επιλύει, έλεγε ο Μαρξ, τα ζητήματα που έχει ωριμάσει αρκετά για να επιλύσει, και είναι σαφέστατο ότι η μεταβιομηχανική κοινωνία έχει ωριμάσει αρκετά για να επιλύσει το ζήτημα της αφηρημένης νομικής ισότητας των ανθρώπων ανεξάρτητα από τη σεξουαλικότητά τους, την ίδια στιγμή που παραμένει τραγικά ανώριμη για να επιλύσει το ζήτημα της στέγασής τους ή το ζήτημα της απλής τους επιβίωσης — ανώριμη επειδή παραμένει μονοπωλιακά ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ.

 

 

 

 

http://agkarra.com/%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AF-%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CF%86%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CE%AE%CF%82/

 

 

 

 

12 σχόλια

  1. Αγης Απάντηση

    Θα ήταν εύκολη η αντιστροφή των μεγαλοστομιών περί “ιστορικού υλισμού” και η ανακήρυξη ως “άσχετου με τον ιστορικό υλισμό” του κειμένου της ανάρτησης.
    Αλλά επειδή αυτό θα ήταν “η τελευταία πρώτη”, ή ίσως επειδή αυτό θα ήταν ακριβώς αντιστροφή (δηλαδή θα οδηγούσε στην αντίστροφη όψη του νομίσματος), περιορίζομαι καταρχήν στην επισήμανση της αδιόρατης (“λαθραίας” τη λέγανε κάποτε) σύγχυσης ανάμεσα στο φύλο και τη “σεξουαλικότητα”, έτσι ώστε λίγο-πολύ να μπαίνουν στον ίδιο παρονομαστή το πρώτο με τη δεύτερη, η γυναικεία υπόσταση στον ίδιο παρονομαστή με τον αυνανισμό για παράδειγμα, και να αντιμετωπίζονται αυτά τα δυο σαν ζητήματα της ίδιας κατηγορίας.

    Όμως αφενός η σεξουαλικότητα, δηλαδή η σεξουαλική συμπεριφορά, αποσυνδεμένη από την αναπαραγωγή δεν έχει την παραμικρή κοινωνική σημασία και εφόσον αντιμετωπίζεται έτσι, δηλαδή σαν κοινωνικά αδιάφορη, τότε προκύπτει μια διπλή συνέπεια: πρώτον, αυτή η αντιμετώπιση αντιτίθεται σε κάθε διάκριση λόγω σεξουαλικής συμπεριφοράς γιατί αυτές οι διακρίσεις προσδίδουν κοινωνική σημασία στο κοινωνικά αδιάφορο και, δεύτερον, αυτή η αντιμετώπιση δεν καθιστά ή ίδια κοινωνικά σημαντικό το κοινωνικά αδιάφορο (όπως το καθιστά η νομικοποίησή του).
    Και αφετέρου, το ζήτημα της ισοτιμίας των δυο φύλων είναι ανεξάρτητο από τις σεξουαλικές συμπεριφορές που τυχόν εμφανίζονται στα άτομα είτε του ενός είτε του άλλου φύλου ακριβώς γιατί αυτές είναι κοινωνικά αδιάφορες, όπως είναι επίσης και αδιάφορες και ως προς την ύπαρξη των δυο φύλων και την μεταξύ τους φυσική και κοινωνική “οντολογική” διάκριση.

    Αφήνω τελευταία την ανακάλυψη του “προοδευτισμού” στην αναγόρευση ως κοινωνικής αξίας τού κάθε εγωτισμού, που είναι έκφραση όχι βέβαια του “ιστορικού υλισμού” αλλά του πιο “σύγχρονου” και (γι’ αυτό) πιο αντιδραστικού εμπειρισμού, δηλαδή της σύγχρονης – κυρίαρχης ιδεολογικά – ανικανότητας να αναγνωριστούν οι σχέσεις που διέπουν το κοινωνικό γίγνεσθαι στην ουσία του και της συνεπακόλουθης υποκατάστασης αυτών των σχέσεων από μια ακολουθία “εμπειριών” χωρίς συνοχή, χωρίς μέτρο και κριτήριο αξιολόγησης της κοινωνικής θέσης και σημασίας τους:
    Γιατί δρα το άτομο στον καπιταλισμό, ποια είναι η κοινωνική ακόμα και η προσωπική σημασία της δραστηριότητάς του; Όλο και δυσκολότερη η απάντηση, καθώς η ίδια η “καταστατική” εξατομίκευση του ανθρώπου την οποία επιφέρει η εμφάνιση του καπιταλισμού, πρώτον, έχει επίσης καταστατικά εξαρχής στον πυρήνα της την αλλοτρίωση του εξατομικευμένου ανθρώπου από τον κόσμο και από τον εαυτό του και, δεύτερον, επιπλέον παίρνει το σχήμα της καπιταλιστικής κρίσης που είναι και κρίση της σχέσης ατόμου – κοινωνίας/φύσης και κρίση των ίδιων των ατομικών σχέσεων. Φυσικό η αποδιάρθρωση των ατομικών σχέσεων να βρίσκει το κατοπτρικό αντίστοιχό της στην ιδεολογική αποδιάρθρωση, και φυσικό η ιδεολογική αποδιάρθρωση να επιδιώκει με τη σειρά της να καταστήσει τις κοινωνικές σχέσεις εικόνα και ομοίωσή της, απέχει πολύ όμως όλη αυτή η διεργασία από κάθε “προοδευτισμό”, ακόμα κι από κάθε επίγνωση του τι είναι ο άνθρωπος, το ανθρώπινο άτομο, σαν φυσικο-κοινωνική ύλη.
    Πρόκειται για διεργασία που δεν αξίζει καθόλου την ιδεολογική της οικειοποίηση. Το αντίθετο.

  2. Praxis Review Απάντηση

    Η φράση «αστικού τύπου θεωρίες (κοινωνιοβιολογισμός)….. δεν έχουν καμία σχέση με τον ιστορικό υλισμό» (που αναφέρεται στην εξάρτηση των “κοινωνικών” χαρακτηριστικών του φύλου από τα “βιολογικά”) δεν είναι ανακάλυψη του κειμένου αλλά πραγματικότητα.

    Και αφού είναι τόσο εύκολη η αντιστροφή της, παράκληση να προχωρήσεις στη σύνδεση της κοινωνιοβιολογίας με τον ιστορικό υλισμό. Βέβαια τότε θα πρέπει να εξηγήσουμε-σε αντίθεση με την κοινωνιοβιολογία- πώς τα «κοινωνικά χαρακτηριστικά» (που περιλαμβάνουν και συμπεριφορές) ήταν διαφορετικά σε κάθε ιστορική περίοδο η ανάμεσα σε κοινωνίες στην ίδια ιστορική περίοδο. Αναμένουμε.

    Για τα υπόλοιπα:

    Προφανώς το κείμενο δεν ταυτίζει το φύλο με την σεξουαλική συμπεριφορά και δεν είναι κατανοητό σε ποιά σημεία γίνεται αυτή η ταύτιση . Άλλοι το κάνουν αυτό, όπως γνωρίζουμε.

    Το κείμενο υποστηρίζει όμως ότι τόσο στην φύση όσο και στην κοινωνία υπάρχουν «κανόνες» και «εξαιρέσεις» που ξεπερνούν το αστικοθρησκευτικό μοντέλο, το οποίο οδηγεί σε διαφορετική αντιμετώπιση-θεώρηση (που αναπαράγει και διακρίσεις).

    Και οι εξαιρέσεις αυτές δεν είναι μια ενοχλητική και «παρά φύσιν» «απόκλιση», όπως υποστηρίζουν τα διάφορα αστικά συντηρητικά ρεύματα και τα ιερατεία αλλά-ακόμα και ως «εξαιρέσεις»-, αντιστοιχούν στα ίδια ακριβώς δικαιώματα ισοτιμίας που αντιστοιχούν στους «κανόνες», συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος στην «ταυτότητα». Αλλιώς έχουμε μια υποχώρηση στην αστική αντίδραση και τις παραπάνω αντιλήψεις.

    Η θέση ότι η σεξουαλική συμπεριφορά είναι «κοινωνικά αδιάφορη» και για αυτό η «νομιμοποίηση» της είναι λάθος (γιατί την μετατρέπει σε σημαντική), είναι εξαιρετικά αδύναμη και δεν μπορεί να χρησιμεύσει σαν δικαιολογία για να μην αναγνωριστούν (και νομικά) δικαιώματα ενάντια σε τέτοιες διακρίσεις.

    Στην πραγματικότητα η σεξουαλική συμπεριφορά (μιλάμε φυσικά για εκείνη που γίνεται με την θέληση των ατόμων δεν προκαλεί βλάβες σε άλλα άτομα, βιασμοί κλπ) «θα έπρεπε να είναι κοινωνικά αδιάφορη». Όμως δεν είναι γιατί αυτές οι ομάδες ατόμων-λόγω και της συμπεριφοράς και εμφάνισης τους- γίνονται αντικείμενο διακρίσεων και επιθέσεων-λεκτικών η και σωματικών, στις οποίες πρωταγωνιστούν και οι ναζί.

    Και είναι αντικείμενο διακρίσεων όχι επειδή δεν έχουμε πολλά νομοσχέδια για τον ρατσισμό, τους ομοφυλόφιλους κλπ αλλά γιατί η ίδια η ταξική κοινωνία αναπαράγει και φουντώνει διαρκώς όλες τις διακρίσεις (και τις κληρονομημένες ιστορικά και πολιτιστικά) μέσα στις πολύπλοκες κοινωνικές σχέσεις.

    Αυτός είναι και ο λόγος που όσους νόμους και αν ψηφίσει το αστικό κοινοβούλιο, οι διακρίσεις αυτές επανέρχονται και οι περιορισμοί τους θα είναι πάντα υπό αίρεση. Αυτή είναι και η πραγματική κριτική στην σοσιαλδημοκρατία, το ότι από την μία υποστηρίζει τέτοια νομοσχέδια και από την άλλη εφαρμόζει όλα τα υπόλοιπα (λιτότητα, ανεργία, καταστολή) που στην πράξη ενισχύουν όλο το ταξικό πλαίσιο, που αξιοποιεί όλες τις διακρίσεις.

    Με άλλα λόγια, το ότι στην εργατική εξουσία θα παλέψουμε να καταργηθούν αυτές οι διακρίσεις και δεν θα έχουν κοινωνική σημασία, δεν σημαίνει ότι δεν ενδιαφερόμαστε να μπορούν να έχουν αυτά τα άτομα ακριβώς τα ίδια δικαιώματα με όλους τους υπόλοιπους. Και στο θέμα της ταυτότητας και του αυτοπροσδιορισμού. Δεν υπάρχει καμία σοβαρή αιτιολόγηση γιατί να εξαιρεθούν.

    Αυτό δεν μετατρέπει σε «σημαντικό» ένα «κοινωνικά αδιάφορο» θέμα για το εργατικό κίνημα. Το αντίθετο: Δείχνει ότι η αναγνώριση αυτών των δικαιωμάτων και η κατάργηση των διακρίσεων είναι ζήτημα αγώνα στον καπιταλισμό-χωρίς να «εξαιρεί» κανέναν και να αφήνει ανοιχτή την πόρτα σε άλλες αντιλήψεις- ενώ θα αποτελεί κυρίαρχη κοινωνική πρακτική στην εργατική δημοκρατία, αφού θα απορρέει από την κατάργηση όλων των εκμεταλλευτικών σχέσεων στην οικονομία και την κοινωνία.

    Τώρα για τα υπόλοιπα περί «αλλοτρίωσης» κλπ πάλι δεν είναι κατανοητό που διαφωνεί το κείμενο, το οποίο δεν τοποθετείται γενικά για το ενδιαφέρον θέμα του «ατομικού-κοινωνικού» στον καπιταλισμό. Τοποθετείταιγια το συγκεκριμένο πρόβλημα που έχει προκύψει. Ενδιαφέρουσες-και σε μεγάλο βαθμό σωστές- παρατηρήσεις αλλά εδώ το θέμα είναι πολύ συγκεκριμένο.

    Αδικείς και το κείμενο και τον εαυτό σου (έχουμε διαφωνήσει και συζητήσει με επιχειρήματα πολλές φορές στο παρελθόν και στην προηγούμενη μορφή του ιστολογίου) με την διαπίστωση ότι το κείμενο οδηγεί στην «αναγόρευση ως κοινωνικής αξίας τού κάθε εγωτισμού».

    Το κέιμενο απλά γράφει ότι δεν είναι θέμα κάποιας έγκρισης απο «επιστημονική επιτροπή» το θέμα της ταυτότητας φύλου. Δεν είναι θέμα αναπηρίας, όπως γίνεται με τις επιστημονικές επιτροπές στην υγεία. Ούτε είναι θέμα «έγκρισης» απο το κράτος, το αστικό η οποιοδήποτε άλλο. Η «ταυτότητα φύλου» αφορά το άτομο, είναι ατομικός αυτοπροσδιορισμός (που προφανώς παράγει και κάποια νομικά δικαιώματα) . Και, ανεξάρτητα απο άλλες διαδικασίες, θα πρέπει να έχει στο κέντρο την απόφαση του ατόμου που την ζητάει.

    Όπως η εργατική εξουσία δεν θα καταργήσει την ατομική ιδιοκτησία γενικά αλλά την ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής (και σε άλλα αντίστοιχα προνόμια), έτσι δεν θα καταργήσει τα ατομικά δικαιώματα γενικά αλλά τα «ατομικά δικαιώματα» των αστών στην εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης, στην καταστολή των εργατών, στην οικονομική ασυδοσία, στην πολιτική ασυλία κ.α

    Τα ατομικά δικαιώματα που αφορούν όλες τις διακρίσεις με βάση το χρώμα, το φύλο (μαζί με όσα συζητάμε εδώ), το θρήσκευμα, την γλώσσα, την εθνότητα κλπ όχι μόνο δεν θα τα καταργήσει αλλά θα τα διευρύνει και θα τα αναδείξει εκέι που μπορούν πραγματικά να υπάρξουν και να αναπτυχθούν, σαν ζωντανό μέρος μιας κοινωνίας χωρίς εκμετάλλευση και διακρίσεις. Έτσι θα τα κάνει πραγματικότητα, ξεπερνώντας την «τυπική ισότητα» και υποκρισία του καπιταλισμού. Και για να γίνει αυτό, θα πρέπει να προβάλεται στα σημερινά πραγματικά προβλήματα που προκύπτουν.

    Αν αυτό είναι «εγωτισμός», ενώ το να αποφασίζει κάποια «επιστημονική επιτροπή (!!!)» η κρατική υπηρεσία για την ταυτότητα φύλου ενός ατόμου είναι «ιστορικός υλισμός» τότε αποκαλούμε «ιστορικό υλισμό» την άρνηση ατομικών δικαιωμάτων όπως περιγράφηκαν παραπάνων, δηλαδή την αστικού τύπου δικτατορική διακυβέρνηση. Διακυβέρνηση που είναι η άλλη πλευρά του «εγωτισμού» της κρατικής γραφειοκρατίας και της αστικής «ελευθερίας» στην διαλεκτική του αστικού κράτους, αφού η στέρηση παρόμοιων δικαιωμάτων και η αναπαραγωγή κοινωνικών διακρίσεων είναι προυπόθεση της αστικής «ελευθερίας», όσο και αν συγκρούεται-μέσα στις ενδοαστικές αντιθέσεις-μαζί της. Και αυτή η διεργασία πράγματι «δεν αξίζει καθόλου την ιδεολογική της οικειοποίηση. Το αντίθετο».

  3. antivaro Απάντηση

    Το αν ο αστικός κοινωνιοβιολογισμός (που αναφέρεται στην εξάρτηση των «κοινωνικών» χαρακτηριστικών του φύλου από τα «βιολογικά») δεν έχει πράγματι καμμία σχέση με τον ιστορικό υλισμό … δεν σημαίνει οτι χρειάζεται … στον εξίσου αστικό κοινωνιο-α-βιολογισμό (αποσύνδεση των “κοινωνικών” χαρακτηριστικών του φύλου απο τα “βιολογικά”) να του δώσουμε μαρξιστική αίγλη.

  4. Praxis Review Απάντηση

    Έχεις δίκιο. Εδώ δεν υιοθετούνται απόψεις που προβάλλουν το φύλο ως (αποκλειστικά) «κοινωνική κατασκευή».

    Ούτε το κείμενο γράφει κάτι τέτοιο.

    Πράγματι, αυτές οι απόψεις δεν είναι επιστημονικές, αφού δεν είναι μόνο θέμα «ιδεών» μια «ταυτότητα φύλου». Το ξεκαθαρίζουμε γιατί γράφονται και διάφορα. Όμως, πέρα απο την άποψη της κοινωνιοβιολογίας και του «υποκειμενισμού» μπορεί να υπάρξει και η μαρξιστική κριτική.

    Δεν χρειάζεται ούτε η κοινωνιοβιολογία, ούτε ο «υποκειμενισμός» για το ζήτημα της ύπαρξης «ταυτοτήτων» και συμπεριφορών που δεν εντάσσονται στο κλασικό αστικοθρησκευτικό σχήμα. Ταυτότητες που έχουν βιολογική βάση και αφετηρία, τουλάχιστον για την συντριπτική πλειοψηφία.

    Όμως ακόμα και στο φυσικό κόσμο εμφανίζονται διαφορετικές πρακτικές και «ταυτότητες». Οπότε και η βιολογική «βάση» δεν αποκλείει αναγκαστικά » εξαιρέσεις» απο τον «κανόνα» και ξεπερνάει τα μηχανιστικά σχήματα. Και αυτές οι «εξαιρέσεις» δεν είναι «παρά φύσιν» περιπτώσεις (που παραπέμπουν σε ασθένεια η κάτι τέτοιο) αλλά διαφορετικές (μειοψηφικές η όχι-αδιάφορο) «εκδοχές». Διαφορετικότητα απο την οποία δεν προκύπει καμία διάκριση στο κοινωνικό πεδίο.

    Όμως, ανεξάρτητα από τα χαρακτηριστικά (και τον βαθμό) του συνδυασμού βιολογικού-κοινωνικού δεν μπορεί εύκολα να υποστηριχθεί κάποια ευθεία «αντανάκλαση» αυτής της βάσης με τις συμπεριφορές στις ανθρώπινες κοινωνίες (που δεν μπορούν να διαχωριστούν μηχανιστικά απο την «ταυτότητα») γιατί εδώ παρεμβάλλεται το πολύπλοκο σύνολο των κοινωνικών σχέσων (της «ουσίας» του ανθρώπου όπως έλεγε ο Μάρξ). Για αυτό και η ίδια βιολογική βάση έχει οδηγήσει σε διαφορετικές συμπεριφορές και πρότυπα φύλου στην πορεία της ιστορίας.

    Πολύ περισσότερο δεν αιτιολογούν κάποια διαφορετική μεταχείριση, σε όλα τα επίπεδα.

    Η διαλεκτική βιολογικού-κοινωνικού είναι λοιπόν η υπέρβαση στο δίπολο κοινωνιοβιολογίας-«κοινωνικής κατασκευής». Εδώ υπάρχει και μια ανοιχτή συζήτηση στην οποία εκφράζονται διάφορες απόψεις για το βαθμό επίδρασης κλπ, συζήτηση που ξεπερνάει και τις δυνατότητες και το σκοπό του κειμένου που συζητάμε.

    Με αυτήν την έννοια, θα έπρεπε να υπάρχουν για όλα αυτά τα άτομα όλα τα δικαιώματα που υπάρχουν για όλους (νομικά κλπ) χωρίς περιορισμούς η άδειες απο το αστικό κράτος και τις επιτροπές του.

    Με προυπόθεση βέβαια την θέση ότι οι διακρίσεις αυτές δεν πρόκειται ποτέ να λυθούν στον καπιταλισμό (όσο σημαντικός και αν είναι ο αγώνας εναντίον τους) γιατί δεν υπάρχουν λόγω κάποιων «στενοκέφαλων» συντηρητικών η επειδή το αστικό κράτος δεν ενδιαφέρεται να ψηφίζει νόμους (και άρα έρχονται οι σοσιαλδημοκράτες και το κάνουν «ανθρώπινο») αλλά επειδή σε μια ταξική κοινωνία, οι διακρίσεις και η αξιοποιήση τους είναι δομικό στοιχείο του συστήματος για να αναπαράγει ταξικές δομές μέχρι το τελευταίο πεδίο όλων των κοινωνικών σχέσων.

    Για αυτό και αυτές οι ομάδες ατόμων, αντί να γίνονται αντικείμενο «προοδευτικής» «γκετοποιήσης» και απομόνωσης απο όλα τα άλλα κοινωνικά προβλήματα, ψηφοθηρίας απο τα αστικά κόμματα, διαφημιστικές καμπάνιες «ανθρωπιστικών» πολυεθνικών ή βιτρίνες παρελάσεων επιχορηγούμενων απο τις ΜΚΟ του καπιταλισμού, έχουν συμφέρον να στρατευθούν με το εργατικό κίνημα και τους κομμουνιστές, που παλεύουν ακριβώς για συνολική διέξοδο απο το ταξικό εκμεταλλευτικό σύστημα.

    Φυσικά αυτό το συμφέρον έχει σχέση με την ταξική θέση, αφού τα μέλη των κυρίαρχων τάξεων που ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες απολαμβάνουν ήδη κάθε “ελευθερία” (επειδή έχουν την “ελευθερία” να εκμεταλλεύονται τους άλλους, ανεξάρτητα απο ‘ταυτότητα”) μέσω της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας.

  5. Αγης Απάντηση

    Έγραψα ότι δεν υποκύπτω στην ευκολία της αντιστροφής των περί ιστορικού υλισμού, γιατί αυτή η ευκολία θα οδηγούσε στην “αντίστροφη όψη του νομίσματος”, με την οποία αντίστροφη όψη κονταροχτυπιέται ο συγγραφέας για να αναγορεύσει σε “ιστορικό υλισμό” την δική του “αντιδιαμετρικά αντίθετη” θέση.

    Δεν έγραψα ότι “το κείμενο ταυτίζει το φύλο με την σεξουαλική συμπεριφορά”. Έγραψα ότι τα συγχέει. Και κατόπιν χτίζει την τοποθέτησή του στη βάση αυτής της σύγχυσης που βρίσκεται στην αφετηρία τής τοποθέτησης. Αν δεχτώ κριτική για αυτό που έγραψα κι όχι γι’ αυτό που δεν έγραψα, τότε να συνεχίσω τη συζήτηση πάνω σ’ αυτό.

    Κατά τα άλλα:
    Στέκομαι σε αυτό το σημείο της απάντησής σου: “Στην πραγματικότητα η σεξουαλική συμπεριφορά (μιλάμε φυσικά για εκείνη που γίνεται με την θέληση των ατόμων δεν προκαλεί βλάβες σε άλλα άτομα, βιασμοί κλπ) «θα έπρεπε να είναι κοινωνικά αδιάφορη». Όμως δεν είναι γιατί αυτές οι ομάδες ατόμων-λόγω και της συμπεριφοράς και εμφάνισης τους- γίνονται αντικείμενο διακρίσεων και επιθέσεων-λεκτικών η και σωματικών, στις οποίες πρωταγωνιστούν και οι ναζί”.

    Από αυτό που γράφεις προκύπτει αυτό που λέω: Η αντίθεση προς τις διακρίσεις-επιθέσεις δεν συνεπάγεται την απόδοση κοινωνικής σημασίας σε αυτό που “θα έπρεπε να είναι” και που αντικειμενικά είναι κοινωνικά αδιάφορο. Η αναγόρευσή του σε κοινωνικά σημαντικό, στο όνομα των επιθέσεων κλπ, είναι ακριβώς μια πτυχή της αντίστροφης όψης για την οποία κάνω λόγο. Και ακόμα χειρότερα, όταν ξεπερνά τα όρια της αυθόρμητης ιδεολογικής αντίδρασης στον ρατσισμό, καταλήγει σε σπεκουλαδόρικη αξιοποίηση αυτής της μορφής ρατσισμού, κατά τρόπο που όχι να αποκαθιστά, δήθεν, το ζήτημα της ατομικής “ταυτότητας”, αλλά κατά τρόπο που να το αποδιαρθρώνει: Κατά τρόπο που θέτει το άτομο αντιμέτωπο με ένα τεχνητό σύμπαν “ταυτοτήτων” απέναντι στο οποίο σύμπαν το άτομο όχι “βρίσκει” την “ταυτότητά” του, αλλά χάνει κι αυτήν που έχει. Το ατομικό είναι οφείλει στη βάση αυτής της αντίληψης να υποταχτεί σε έναν κυκεώνα ταξινομήσεων οι οποίες του επιβάλλονται ως απαίτηση των πιο άθλιων “πορισμάτων” ενός ψυχολογισμού, ο οποίος με τη σειρά του – λόγω της παντελούς έλλειψης θεμελίου – όταν τα πράγματα σκουραίνουν καταφεύγει επίσης στον βιολογισμό και σε φληναφήματα περί γενετικής και Ντι-Εν-Έι. (Δηλαδή καταφεύγει αναγκαστικά στην αντίστροφη όψη του). Δεν οδηγούν αυτά τα πράγματα σε ανακάλυψη οποιασδήποτε “ταυτότητας” αλλά σε απώλεια κάθε ταυτότητας, στην υποκατάσταση τού ατομικού είναι από ένα πλήθος δήθεν ταυτοτήτων, δήθεν επιστημονικών, τις οποίες ταξινομεί ο πιο χυδαίος εμπειρισμός και ψυχολογισμός, και τις παρέχει στο άτομο κοινωνικά καθιερωμένες και νομικά θεσμοθετημένες σαν γκάμα δήθεν επιλογής.
    Είναι άθλιο αυτό το “παιχνίδι” του χυδαίου ψυχολογισμού με τον ψυχισμό του ατόμου, και δεν είναι “ουδέτερο” αλλά έχει αρνητικές συνέπειες, ιδιαίτερα στο στάδιο διαμόρφωσης του ατόμου, όταν δηλαδή το άτομο αντί για την αυτογνωσία του έρχεται αντιμέτωπο με τα διάφορα κουτάκια “ταυτότητας” που κατασκευάζουν γι’ αυτό οι διάφοροι προκρούστες της χυδαίας ψυχολογίας σε συνεργασία με τη νομοθετική εξουσία.

    Δεν θα ασχοληθώ, τουλάχιστον για την ώρα, με την “θεμελίωση” του κειμένου στον παραλληλισμό αναπαραγωγής αξιών και αναπαραγωγής του ανθρώπου. Ούτε με το παράδειγμα του πιάνου που “εκλαϊκεύει” την άποψη του συγγραφέα.
    Το ζήτημα των σχέσεων ανάμεσα στα δυο φύλα είχε πάντα την φυσική πηγή του στο ζήτημα της αναπαραγωγής του ανθρώπου και την κοινωνική του βάση στον τρόπο παραγωγής, και σαν τέτοιο έχει γνωρίσει σειρά θεσμοθετήσεων (εθιμικών ή νομικών) και θα γνωρίσει κι άλλες στη διάρκεια της ιστορικής εξέλιξης, αλλά κι αυτές (που θα γνωρίσει) δεν πρόκειται να είναι εγκεφαλικές επινοήσεις αλλά σχηματισμοί που θα πηγάσουν από τις κοινωνικές σχέσεις.

    Η επιδίωξη υποκατάστασης του ζητήματος των φύλων με το ζήτημα των σεξουαλικών συμπεριφορών εκφράζει άγνοια (στην καλύτερη περίπτωση) αυτής της κοινωνίας για τον εαυτό της και για την ίδια τη θεώρηση του εαυτού της και (στην χειρότερη περίπτωση) συνειδητή σκοπιμότητα ετεροκαθορισμού της ταυτότητας των ανθρώπινων ατόμων, συνειδητή εχθρότητα απέναντι στην ελευθερία του ανθρώπου να οικοδομεί την προσωπικότητά του.

    Αυτά, λίγο βιαστικά.

  6. Praxis Review Απάντηση

    Για τον ιστορικό υλισμό δεν υπάρχει κάτι που χρειάζεται να προστεθεί, υπάρχουν τα προηγούμενα σχόλια.

    Δεκτή η επισήμανση για την άποψη σου ότι έγραψες «συγχέει» και όχι «ταυτίζει» για το θέμα φύλου-σεξουαλικής συμπεριφοράς. Το κείμενο όμως δεν ταυτίζει ούτε συγχέει.

    Ας δούμε την ουσία. Η διαφωνία εδώ είναι πιο ουσιαστική απο τον ορισμό των λέξεων γιατί έσυ οικοδομείς τον διαχωρισμό «φύλου» και «σεξουαλικής συμπεριφοράς» στο ότι » η σεξουαλική συμπεριφορά, αποσυνδεμένη από την αναπαραγωγή δεν έχει την παραμικρή κοινωνική σημασία». Σε αντίθεση προφανώς με την «κοινωνική χρησιμότητα» στην οποία υπάγεται το φύλο.

    Με άλλα λόγια, αν δεν πρόκειται για «αναπαραγωγή» δεν υπάρχει «κοινωνική σημασία» και αν ασχοληθούμε τότε έχουμε «επιδίωξη υποκατάστασης του ζητήματος των φύλων με το ζήτημα των σεξουαλικών συμπεριφορών εκφράζει άγνοια (στην καλύτερη περίπτωση) αυτής της κοινωνίας για τον εαυτό της και για την ίδια τη θεώρηση του εαυτού της και (στην χειρότερη περίπτωση) συνειδητή σκοπιμότητα ετεροκαθορισμού της ταυτότητας των ανθρώπινων ατόμων….».

    Η άποψη ότι ότι δεν έχει σχέση με την «αναπαραγωγή» (και τον αυτονόητο ρόλο της στις κοινωνίες) είναι «κοινωνικά αδιάφορο» είναι μια άποψη απο την οποία πράγματι το κείμενο βρίσκεται πολύ μακριά.

    Τα σεξουαλικά πρότυπα, η επικοινωνία, η διαπαιδαγώγηση στις ερωτικές συναισθηματικές σχέσεις, φαινόμενα που «ανάγονται» κατευθείαν στην εκμετάλλευση, π.χ η πορνεία και γενικότερα η εμπορευματοποιήση δεν ανάγονται κατευθείαν στην «αναπαραγωγή» και πολλές φορές δεν ανάγονται και καθόλου. Αυτό όμως δεν τα κάνει όλα αυτά «κοινωνικά αδιάφορα», ούτε μπορεί να τα διαχωρίσει μηχανιστικά απο το θέμα του «φύλου» και πως αυτό λειτουργεί κοινωνικά.

    Αυτή είναι και η σημαντική διαφορά της εξέλιξης του ανθρώπου μέσα απο το ζωικό βασίλειο, π.χ με τα κουνέλια που αναπαράγονται πολύ γρήγορα η άλλα ζώα που λειτουργούν έτσι σε σε βιολογικά «προγραμματισμένες»’ περιόδους.

    Η «κοινωνική χρησιμότητα» αυτών των λειτουργιών στους ανθρώπους (και ίσως όχι μόνο έκει) είναι μάλλον διαφορετικη. Γιατί όλα αυτά αφορούν την σχέση, την αναγνώριση και γενικότερα τον ρόλο των ατόμων στην κοινωνία. Και για αυτό είναι μεγάλο λάθος να τα αποκαλούμε «κοινωνικά αδιάφορα» εκτός αν μπαίνει θέμα «αναπαραγωγής». Αυτή η άποψη έχει τον κίνδυνο να μετατρέψει αυτές τις συμπεριφορές σε αποκομμένες (απο την κοινωνία) πρακτικές της «ιδιωτικής σφαίρας» όπως ισχυρίζονται οι αστοί φιλελεύθεροι.

    Μάλλον εδώ βρίσκεται και η διαφωνία για την «ταυτότητα». Αφού μια «άλλη» ταυτότητα» δεν έχει σχέση με την αναπαραγωγή, είναι «κοινωνικά ασήμαντη». Οπότε αν αναγνωριστεί θα υπάρχει και πρόβλημα, αποπροσανατολισμού, «συνειδητή εχθρότητα απέναντι στην ελευθερία του ανθρώπου να οικοδομεί την προσωπικότητά του».

    Με αυτήν την λογική και τα ετερόφυλα ζευγάρια που δεν μπορούν να κάνουν παιδιά θα μπορούσαν ενδεχομένως να διακρίνονται απο τους υπόλοιπους. Η όσοι επιλέγουν να μην κάνουν γενικά.

    Όμως υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρξουν άτομα που λειτούργησαν υπερβολικά «κοινωνικά χρήσιμα» στον τομέα της «αναπαραγωγής» και είχαν καταστροφικό ρόλο τόσο για την κοινωνία όσο και τα αποτελέσματα της «αναπαραγωγής». Και υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρξουν άτομα που δεν προχώρησαν σε αυτές τις κοινωνικές πρακτικές είτε επειδή δεν ήθελαν, είτε επειδή δεν μπορούσαν και βοήθησαν πολύ περισσότερο την κοινωνία συνολικά.

    Είναι λάθος το κριτήριο, γυρίζουμε πολλά χρόνια πίσω.

    Η πάλη για την ερμηνεία και βελτίωση των κοινωνικών σχέσεων και η κριτική στα πρότυπα και τις θεωρήσεις της ταξικής κοινωνίας-στα οποία αναφέρεσαι γενικά- (και σε πολλά δεν θα διαφωνήσει κανείς) δεν ενισχύεται με τους αποκλεισμούς ομάδων απο τον αυτοπροσδιορισμό τους στην ταυτότητα τέτοιου τύπου. Και το κυριότερο, αυτός ο αποκλεισμός δεν εκχωρείται στους «επιστήμονες» και το προσωπικό του αστικού κράτους γενικότερα.

    Με άλλα λόγια, δεν υπάρχουν πιστοποιητικά «φυλετικών» φρονημάτων.

    Είτε μας αρέσει είτε όχι αυτό το θέμα επηρεάζει και με το παραπάνω τον ρόλο αυτών των ατόμων και την θέση τους στην κοινωνία και άρα την προσφορά τους σε αυτήν.

    Βέβαια μπορούμε να ισχυριστούμε ότι όλα αυτά είναι μια «εγκεφαλική επινόηση», αφού δεν αναγνωρίζουμε ότι υπάρχει τέτοια «ταυτότητα», όπως κάνει και το αστικοθρησκευτικό μοντέλο. Οπότε μάλλον αυτοί νομίζουν ότι υπάρχουν ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν, κάτι άλλο τους συμβαίνει.

    Σε ένα τελείως διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο (υπαρκτό όμως ακόμα σε διάφορες κοινωνίες) προσπαθούσαν να θεραπεύσουν τους ομοφυλόφυλους με ηλεκτροσόκ γιατί ισχυρίζονταν πως αυτός ο προσανατολισμός είναι απλά μια ασθένεια του «φυσιολογικού» ατόμου. Γιατί δεν πίστευαν ότι μπορούσαν να υπάρχουν παρά μόνο σαν «απόκλιση» του «αντικειμενικού» προσδιορισμού των φύλων.

    Δεν μπορούμε να ξαναγυρίσουμε σε αυτές τις θεωρίες και ούτε είναι αρκετό ότι όλοι απορρίπτουμε αυτές τις πρακτικές που δημιούργησαν. Γιατί αυτές η (άλλες) τέτοιες πρακτικές πιθανότατα θα τις εφαρμόσουν άλλοι και με όχημα τις «φυσικές ανισότητες» (και άλλα τέτοια «επιστημονικά» επιχειρήματα) θα τις επεκτείνουν και πολύ πιο πέρα απο αυτές τις ομάδες. Το έργο το έχουμε ξαναδεί.

    Δεν είναι-ή δεν πρέπει να είναι- οι απόψεις αυτές μέρος της ελπίδας της εργατικής τάξης και των κομμουνιστών που θέλουν να φτιάξουν ένα άλλο κόσμο, ένα κόσμο χωρίς ταξική εκμετάλλευση και διακρίσεις, χωρίς εκμεταλλευτές. Αλλά και έναν κόσμο για όλους, χωρίς εξαιρέσεις.

  7. antivaro Απάντηση

    Ο μαρξισμός δεν μπορει να κάνει καμμία ανάλυση εάν δεν λάβει υπόψιν του τους αντικειμενικούς νόμους που επιδρούν στην κοινωνία. Η διαλεχτικη σύμπλεξη της … αντικειμενικής πραγματικότητας-κοινωνίας-ατόμου … προφανώς δεν μπορει να χωρέσει σε καμμία αφοριστική αστική θεωρία κοινωνιοβιολογιας οποιασδήποτε απόχρωσης. Με αυτή την έννοια όλη η κουβέντα γίνεται προς την κατεύθυνση της υπεράσπισης των δικαιωμάτων και όχι στην κατεύθυνση της απάρνησής τους και επιστροφής τάχα σε προκαπιταλιστικές φόρμες. Όμως η σκοπιμότητα της κάθε έκφανσης αστικής θεωρίας για το φύλο και συνεπώς ολόκληρη η πολιτική πρακτική της αστικής τάξης … με βάση ποιά ακριβώς μαρξιστική ανάλυση … παραπέμπει στην βεβαιότητα … “ότι η μεταβιομηχανική κοινωνία έχει ωριμάσει αρκετά για να επιλύσει το ζήτημα της αφηρημένης νομικής ισότητας των ανθρώπων ανεξάρτητα από τη σεξουαλικότητά τους” ?? … οπως πολύ εύπιστα και αθώα δηλώνει ο συγγραφέας. Μήπως μας ξεφεύγει κάτι ?? Μήπως η εμμονή στον αυτοπροσδιορισμό του φύλου … στο όνομα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων παρασύρει κάθε απόπειρα ανάλυσης με διαλεκτικούς όρους … στην αντιδιαλεκτική απολυτοποίηση ?? Ειναι προφανώς διαφορετικό πράγμα η πάλη για την κατάκτηση δικαιωμάτων σε μια κοινωνία … απο την αναγόρευση σε δικαίωμα, την απουσία και την απόσυρση της κοινωνίας απο το ζήτημα ή αντίθετα την απουσία και την απόσυρση του ατόμου.
    Κατα την γνώμη μου το πρωτο παραπέμπει σε ιδεαλιστικό ατομισμό και το δεύτερο ευθέως στον φασισμό. Οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος.

  8. Praxis Review Απάντηση

    Για την κοινωνιοβιολογία και τα σχετικά είναι σωστή η επισήμανση, σε αυτήν την κατέυθυνση κινείται και το κείμενο-σχόλιο του ιστολογίου και τα σχόλια.

    Επίσης, δεν είναι σωστός ο όρος “μεταβιομηχανική κοινωνία” που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας του κειμένου που αναδημοσιεύτηκε και πράγματι δεν συνιστά η χρήση του μαρξιστική ανάλυση, έχουν γραφτεί και κείμενα εδώ ειδικά για αυτο το θέμα.

    Όμως, η κοινωνία είναι πράγματι ώριμη ιστορικά για νομική ισότητα χωρίς τέτοιες διακρίσεις (τον όρο “αφηρημένη” νομική ισότητα τον αφήνουμε έξω). Αρκεί να υπάρχει έξοδος απο το ταξικό πλαίσιο του καπιταλισμού, για να μην είναι η ισότητα τυπική-και συνέχεια υπό αίρεση- αλλά ουσιαστική. Χωρίς να υποβαθμίζεται η σημασία των διεκδικήσεων στο σήμερα.

    Τέλος, αντιγράφεται η φράση σου για το συμπέρασμα γιατί είναι 100% σωστή:

    “Ειναι προφανώς διαφορετικό πράγμα η πάλη για την κατάκτηση δικαιωμάτων σε μια κοινωνία … απο την αναγόρευση σε δικαίωμα, την απουσία και την απόσυρση της κοινωνίας απο το ζήτημα ή αντίθετα την απουσία και την απόσυρση του ατόμου.
    Κατα την γνώμη μου το πρωτο παραπέμπει σε ιδεαλιστικό ατομισμό και το δεύτερο ευθέως στον φασισμό. Οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος”.

    Αυτή είναι και η βάση στην οποία θα πρέπει να αναπτυχθεί η θεωρία και η δράση. Σε αυτό το δρόμο προσπαθούν να βαδίσουν και όσα γράψαμε.

  9. Αγης Απάντηση

    Αδίκως προσάπτεις στα γραφόμενά μου μια σειρά από θέσεις και συνέπειες που υποτίθεται ότι περιέχουν. Νομίζω ότι η πηγή της παρεξήγησης βρίσκεται στην εκ μέρους σου κατανόηση ως «κοινωνικής χρησιμότητας» αυτού που ονομάζω κοινωνική σημασία, σε σχέση με την ανθρώπινη αναπαραγωγή.
    Δεν κάνω λόγο για κοινωνική σημασία με την έννοια της «χρησιμότητας».
    Λέω απλώς ότι η ανάγκη θεσμοθέτησης (εθιμικής, όταν νόμος ήταν το έθιμο, και στη συνέχεια νομικής) των σχέσεων ανάμεσα στα φύλα πηγάζει και επικεντρώνεται στο ζήτημα της αναπαραγωγής. Όσο κι αν γύρω από αυτό το επίκεντρο αναπτύσσεται μια ολόκληρη σφαίρα ιδεολογική και θεσμική. Από εδώ και η κάθε μορφή «γάμου» σε κάθε ιστορική εποχή.
    Από εδώ και το γεγονός του κοινωνικά αδιάφορου της σεξουαλικής συμπεριφοράς στο βαθμό που δεν συνδέεται – έστω δυνητικά – με την αναπαραγωγή. Και διευκρινίζω: κοινωνικά αδιάφορη από αυτή την άποψη για την οποία συζητάμε. Δεν θεωρώ κοινωνικά αδιάφορη π.χ. την εκπόρνευση, που φέρνεις σαν παράδειγμα, αλλά πρόκειται για ζήτημα άλλης τάξης.
    Ζήτημα άλλης τάξης από την θεσμοθέτηση των σεξουαλικών συμπεριφορών ως «ταυτοτήτων» είναι και η αντίθεση με το ρατσισμό απέναντι σε σεξουαλικές συμπεριφορές.

    Κατά τα άλλα:
    Λες: «Με άλλα λόγια, δεν υπάρχουν πιστοποιητικά «φυλετικών» φρονημάτων».
    Όμως το όλο ζήτημα (και με τον τρόπο που βρίσκεται στην αιχμή της επικαιρότητας) αφορά ακριβώς τη θεσμοθέτηση «φυλετικών φρονημάτων».
    Θα επιμείνω στην «συντηρητική» άποψη ότι δεν υπάρχει τίποτα το προοδευτικό στη διαπαιδαγώγηση του ανθρώπου – γιατί εκεί κατατείνει το θέμα – στο να παρεμβάλλεις στους όρους της ψυχικής του ανάπτυξης μια σειρά «ταυτότητες» προς επιλογή. Δεν πρόκειται στην πραγματικότητα για «διεύρυνση» της ελευθερίας αλλά για αμφισβήτηση της ελευθερίας του αυτοπροσδιορισμού, για υπόσκαψη των όρων του.
    Δεν θα αναφερθώ στον ιστορικό υλισμό αλλά στη φράση ενός από τους ήρωες του Σέξπιρ στην «Τρικυμία», όπως τη θυμάμαι από μνήμης: «Είμαστε (οι άνθρωποι) φτιαγμένοι από το υλικό που φτιάχνονται τα όνειρα». Στην ψυχική ανάπτυξη του ατόμου το «δίλημμα» που του θέτει η θεσμοθέτηση της κατ’ επιλογή ταυτότητας φύλου, (δίλημμα τεχνητό, μηχανικό, που «απ’ έξω» παρεμβαίνει στον εσωτερικό κόσμο του ατόμου και σε ό,τι ανήκει σ’ αυτόν) αποτελεί προσβολή σε αυτό το ίδιο το ανθρώπινο υλικό.
    Κάθε θεσμοθέτηση έχει το εκπαιδευτικό της αντίστοιχο, και το εκπαιδευτικό αντίστοιχο αυτής της θεσμοθέτησης, είναι (σχηματικά αλλά και πραγματικά) η υποβολή του ερωτήματος στην παιδική ηλικία: «τι φύλο θα γίνεις όταν μεγαλώσεις;». Αλλά αυτό δεν είναι παρά βαθύς (ψυχικά) και ευρέως φάσματος αποπροσανατολισμός, είναι ανεπίτρεπτη παρέμβαση και προσβολή στην προσωπική ανάπτυξη του ατόμου.

  10. Praxis Review Απάντηση

    Εντάξει, είναι ξεκάθαρες οι απόψεις.

    Δεν συμφωνούμε και αυτό είναι επίσης καθαρό.

    Δεν πρόκειται για καμία παρεμβολή σε ανήλικα παιδιά και την ανάπτυξη τους, αυτά τα επιχειρήματα τα χρησιμοποιούν συγκεκριμένοι κρατικοθρησκευτικοί θεσμοί. Πρόκειται για την δυνατότητα αυτών των ατόμων να αυτοπροσδιοριστούν, εφόσον το επιθυμούν, χωρίς κρατικές “εξετάσεις”. Και όχι για ατομικούς λόγους αλλά για να μπορούν να ενταχθούν και να λειτουργήσουν καλύτερα στην κοινωνία.

    Φυσικά αυτό απο μόνο του δεν φτάνει και τελικά ίσως δεν είναι το πιο σημαντικό. Όμως μάλλον είναι για αυτούς-για συγκεκριμένους λόγους κοινωνικού ρατσισμού- και αυτό θα έπρεπε να το πάρουμε υπόψη.

    Αυτό είναι όλο. Τώρα αν αυτό αποτελεί “προσβολή σε αυτό το ίδιο το ανθρώπινο υλικό” τότε πράγματι αυτή είναι μια πολύ συντηρητική άποψη και έχεις κάθε δικαίωμα να επιμένεις αφού αυτό πιστεύεις.

    Δύσκολα θα αμφισβητήσει κανείς ότι “εξαιρέσεις”, “συμπεριφορές” η και “ταυτότητες”-με όλες τις διάφορες μορφές- υπάρχουν και στην φύση και την κοινωνία και η άρνηση της ύπαρξης τους δεν είναι επιστημονική αλλά θεολογική τοποθέτηση.

    Απο εκεί και πέρα, η στάση απέναντι τους καθορίζεται και απο γενικότερες αντιλήψεις που συζητήθηκαν και εδώ.

    Επί της ουσίας, αν συνεχίσουμε θα επαναληφθούν τα ίδια επιχειρήματα (με όλα τα επιμέρους που προκύπτουν σε κάθε νέα απάντηση), οπότε μπορούμε και να ολοκληρώσουμε το θέμα.

    Ευχαριστούμε για την συμβολή σου (και τον antivaro επίσης) στο διάλογο και τη συζήτηση.

  11. Αγης Απάντηση

    Το να μου αποδίδονται, όμως, “επιχειρήματα που χρησιμοποιούν κρατικοθρησκευτικοί θεσμοί”, το θεωρώ απλώς διαστρέβλωση:
    Η επίδραση των νομικών θεσμοθετήσεων στη μορφωτική διαδικασία των ατόμων είναι μια πραγματικότητα, και ως τέτοια μπορεί να την χρησιμοποιεί ο οποιοσδήποτε, προς την δική του κατεύθυνση. Εκτός βέβαια από όσους αποστρέφουν το βλέμμα από την συγκεκριμένη αυτή πραγματικότητα αρνούμενοι να αναγνωρίσουν το αυτονόητο.
    Και εδώ πρόκειται για νομική θεσμοθέτηση που αφορά το ατομικό είναι έως τον πυρήνα του ψυχισμού, και συνιστά “μορφωτική” επίδραση σε αυτό όχι δήθεν ουδέτερα αναγνωριστική του ατομικού αυτοπροσδιορισμού, αλλά ξεκάθαρα διαπλαστική.
    Εν προκειμένω οι “κρατικοθρησκευτικοί θεσμοί” (σε “αντιδιαμετρική” αντίθεση προς τους λοιπούς, αμιγώς κρατικούς θεσμούς και πολιτικούς υπαλλήλους του κεφαλαίου, να τα λέμε κι αυτά…) αξιοποιούν αυτήν την πραγματικότητα προς την κατεύθυνση του κοινωνικού ρατσισμού και – ταυτόχρονα – της κοινωνικής υποκρισίας, του θεοκρατικού σκοταδισμού.
    Από την πλευρά μου πάλι αυτή η πραγματικότητα με υποχρεώνει αφενός στον σεβασμό απέναντι στη σεξουαλική διαφορετικότητα – που, τι να κάνουμε, δεν τον ανακαλύπτω τώρα, λόγω επικαιρικότητας – και αφετέρου σε αντίθεση προς την λεγόμενη επιλογή ταυτότητας φύλου όπως αυτή “προσφέρεται” από την αστική ιδεολογία και τους πολιτικούς της θεσμούς, καθώς και σε άρνηση της αναγκαιότητάς της με πρόσχημα τον κοινωνικό ρατσισμό, για τον οποίο υπάρχουν οι ιδεολογικοί και πρακτικοί όροι αντιμετώπισης χωρίς να απαιτείται καμιά θεσμοθέτηση “ατομικής επιλογής ταυτότητας φύλου”.
    Δυστυχώς από την πλευρά μου, λοιπόν, δεν μπορώ καν “να συμφωνήσω ότι διαφωνούμε” και εξηγώ ευθέως το γιατί στην αρχή του σχολίου. Ακόμη και η “συμφωνία στη διαφωνία” έχει τις προϋποθέσεις της.

  12. Praxis Review Απάντηση

    Καλά έκανες και επανήλθες, αν θεωρείς ότι πρέπει να καταγραφεί και υστερόγραφο.

    Απο την πλευρά του ιστολογίου ,κοιτώντας ξάνα το διάλογο, όλα είναι αρκετά καθαρά, οπότε ισχύει στο ακέραιο ότι γράφτηκε. Και μάλιστα σε κάθε νέο γύρο γίνονται ακόμα πιο καθαρά.

    Δικαίωμα σου επίσης να μην συμφωνέις ούτε στο ότι διαφωνείς.

    Ακόμα και έτσι όμως, έγινε μια συζήτηση με επιχειρήματα απο όλους.

    Φυσικά δεν κλείνει και καμία συζήτηση δεν «κλείνει» ποτέ έτσι και αλλιώς. Όμως ήταν αρκετά κατατοπιστική, ανεξάρτητα απο την όποια τελική θέση.

    Καλή συνέχεια.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *